با دیناکالا آسان بفروشید و کسب درآمد اینترنتی خود را آغاز نمایید!

تشریح اهداف و ضرورت‌های تشکیل کارگروه احیا و توسعه جنگل

بازدید: 1 بازدید

Views: 68

گزارش مشروح گفتگوی دبیرخانه شورای راهبردی با آقای دکتر پور هاشمی (رئیس محترم  بخش تحقیقات جنگل‌ موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور و مسئول کارگروه راهبردی احیا و توسعه جنگل به شرح ذیل ارائه می‌گردد

– با توجه به اهمیت موضوعات مختلف جنگل و لزوم سیاست­گذاری و تصمیم‌سازی در این خصوص، لطفاً اهمیت و ضرورت شکل‌گیری کارگروه­های مختلف راهبردی بخش تحقیقات جنگل را بفرمائید. همچنین، لطفاً برنامه‌های کارگروه “احیا و توسعه جنگل” را تشریح فرمایید.

آقای دکتر پورهاشمی (رئیس محترم بخش تحقیقات جنگل مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور و رئیس کارگروه احیا و توسعه جنگل)

بخش تحقیقات جنگل در حال حاضر سه کارگروه راهبردی شامل “احیا و توسعه جنگل”، “مدیریت جنگل­های هیرکانی” و “مدیریت پارک­های جنگلی” دارد. با توجه به اینکه کارگروه “احیا و توسعه جنگل” قدمت بیشتری دارد، بهتر است ابتدا از این کارگروه شروع کنیم. هدف این کارگروه که از بهار سال جاری (۱۳۹۸) فعالیت­های آن آغاز شد، تدوین برنامه راهبردی ملی احیا و توسعه جنگل­های کشور است. این کارگروه تاکنون ۵ جلسه کارشناسی برگزار کرده است. حسب ضرورت، دو جلسه این کارگروه (جلسه اول و آخر) به‌­طور مشترک با اعضاء محترم شورای مشورتی تدوین راهبردها برای  مدیریت محیط‌­های طبیعی کشور برگزار شد و سه جلسه دیگر خاص اعضاء کارگروه بود.

در انتخاب اعضاء کارگروه سعی شد ترکیبی از افراد باتجربه‌ و اعضاء هیئت علمی جدید بخش تحقیقات جنگل مؤسسه و مراکز تحقیقاتی استانی برگزیده شوند. در اولین جلسه این کارگروه، آقای دکتر جلیلی، رئیس محترم مؤسسه، به ضرورت تشکیل این کارگروه اشاره کرده و چارچوبی را برای این کارگروه تعیین کردند و مقرر شد که کارگروه در این چارچوب فعالیت کند. برای اینکه بتوان به جمع‌بندی مطلوبی رسید، مقرر شد وظایف کارگروه بر حسب توان و تجربه اعضاء کارگروه، تفکیک شود. بدین شکل، در جلسه دوم کارگروه، شرح وظایف اعضا تعیین شد. وظایفی که بر عهده اعضاء کارگروه بود، در دو بخش کلی و چند زیربخش به‌­شرح زیر طبقه‌بندی شد:

بخش اول) بررسی اسناد

در این بخش، سه زیربخش به­‌صورت زیر تعریف شد:

۱) بررسی اسناد بین‌المللی یا به‌عبارت دیگر اسناد بالادستی که در ارتباط با احیا و توسعه جنگل وجود دارد ازقبیل اسناد سازمان ملل و به‌­ویژه اسناد سازمان جهانی خواروبار و کشاورزی (FAO). مسئولیت این بخش به آقای دکتر محسن مصطفی از اعضا هیئت علمی جدید مرکز تحقیقات مازندران واگذار شد. اسناد زیادی در این بخش بررسی و جمع­‌بندی شده است. با توجه به حجم زیاد اسناد موجود مرتبط با موضوع، این بخش یکی از مهم­ترین بخش­های کارگروه است.

۲) بررسی اسناد بالادستی ملی. نحوه کار مشابه بخش پیشین است، با این تفاوت که در این بخش تمرکز کار بر روی اسناد بالادستی ملی (داخلی) است که ازجمله مهم­ترین آنها می‌­توان به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و برنامه‌های توسعه‌ای کشور اشاره کرد. مسئولیت این بخش به عهده آقای دکتر جلال هناره از اعضای هیئت علمی جدید مرکز تحقیقات آذربایجان غربی است.

هدف از بررسی اسناد بین­‌ا‌لمللی و ملی این است که برنامه راهبردی‌­ا‌ی که تدوین خواهد شد، تضاد و منافاتی با این اسناد نداشته باشد.

۳) بررسی اسناد سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور. در این بخش که مسئولیت آن به آقای دکتر مازیار حیدری از اعضا هیئت علمی جدید مرکز تحقیقات کردستان واگذار شده است، مقرر شد اسناد و برنامه­‌های سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور به­‌عنوان سازمان متولی عرصه­‌های منابع طبیعی کشور بررسی و ارزیابی شود. آسیب‌شناسی برنامه‌­های مختلف احیا و توسعه که تاکنون توسط سازمان مذکور انجام شده، در دستور کار این بخش قرار دارد.

۴) بررسی پیشینه پژوهشی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور. این بخش اختصاص به بررسی و ارزیابی کلیه طرح­ها و پروژه­هایی دارد که از بدو تأسیس بخش تحقیقات جنگل در مورد احیا و توسعه جنگل­های کشور انجام شده است. در این خصوص لازم است فعالیت­های این بخش تحقیقاتی در حدود ۵ دهه فعالیت خود در موضوع جنگل­کاری جمع‌­بندی شود.

بخش دوم) ارزیابی برنامه­ ها و سیاست­های احیا و توسعه کشورهای مختلف

اهم فعالیت­های این بخش بر ارزیابی سیاست­ها و محرک­های توسعه جنگل­کاری در کشورهای مختلف به­‌ویژه کشورهای پیشگام در موضوع جنگل­کاری، کشورهای همجوار ایران و کشورهای مشابه از نظر اقلیمی با ایران تمرکز دارد. به‌عبارت دیگر، در این بخش تلاش بر این است الگوهای کشورهای موفق در زمینه احیا و توسعه جنگل بررسی شده و مشخص شود آنها چه مسیری را درپیش گرفته‌­اند که الان جزو کشورهای پیشگام در جنگل­کاری هستند. برنامه­‌ها و تجارب کشورهای همسایه و هم‌جوار و یا کشورهایی که نواحی رویشی نظیر ایران دارند (به‌­عنوان مثال کشورهایی که جنگل­هایی مشابه جنگل­های زاگرس دارند) نیز جایگاه ویژه­ای در این بخش دارد.

برای آغاز فعالیت­های این بخش، ابتدا براساس آمارهای بین‌المللی موجود، فهرست کشورهای پیشگام در جنگل­کاری استخراج شد. سپس فهرستی از کشورهای همسایه و کشورهایی با شرایط اقلیمی مشابه نیز تهیه شد. درمجموع، ۵۲ کشور انتخاب شد و ارزیابی برنامه‌­های جنگل­کاری آنها در دستور کار قرار گرفت. عمده اطلاعات این بخش از گزارش­های بین‌­المللی، سایت اینترنتی سازمان متولی جنگل در کشور مربوطه و سایر اسناد موجود همانند مقالات منتشرشده استخراج خواهد شد.

در جلسه سوم کارگروه، گزارش‌های اعضا کارگروه به‌­تفکیک ارائه شد. در جلسه چهارم، پس از جمع‌بندی مطالب جلسات پیشین، چارچوب کلی برنامه راهبردی احیا و توسعه جنگل مشخص شد. در همین جلسه مطرح شد که باید برنامه تدوین شده مطابق با اصول برنامه‌­نویسی راهبردی باشد. بنابراین، مقرر شد نحوه برنامه­‌نویسی‌ راهبردی نیز در دستور کار کارگروه قرار گیرد و مسئولیت این مهم به آقای دکتر ابوالفضل جعفری دبیر کارگروه واگذار شد.

پس از طی مراحل فوق، بنا به پیشنهاد اعضاء کارگروه مقرر شد جلسه پنجم به‌­صورت مشترک با اعضاء گروه مشورتی تدوین راهبردها برای مدیریت محیط­‌های طبیعی برگزار شود. در این جلسه، تمام گزارشات به‌صورت مختصر توسط اعضاء کارگروه ارائه شد و نظرات اعضای مشورتی دریافت شد. این جلسه بسیار کمک کرد که نواقص مشخص شوند. درحال حاضر اعضاء کارگروه بر تکمیل برنامه تمرکز دارند که ان­شااله گزارش آن در جلسه ششم در سال ۱۳۹۹ ارائه خواهد شد.

– چرا مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور به فکر تشکیل این کارگروه افتاد؟

دکتر پورهاشمی: دلیل این موضوع برمی‌گردد به پیشینه­ای که در احیا و توسعه جنگل (چه در بخش تحقیقات و چه در بخش اجرا) وجود داشته، اما برنامه راهبردی مدون و جامعی برای این موضوع تدوین نشده است. سازمان جنگل‌ها از بدو تاسیس تاکنون برنامه‌های مختلفی را در زمینه احیا و توسعه جنگل اجرا کرده که ازجمله آنها می­توان به جنگل‌کاری‌های سنواتی، طرح طوبی و طرح حرم تا حرم اشاره کرد. هریک از این برنامه‌­ها در دوره‌ای خاص اجرا شد، اما خیلی از آنها به دلایل مختلف مسکوت ماند و الان هم طرح‌های جدیدی در حال اجرا است. این نشان می‌دهد که یک تشتت کاری درمورد احیا و توسعه جنگل‌های ایران وجود دارد. به‌­عبارت دیگر، برنامه توسعه‌ای مدون و جامعی برای جنگل‌های کشور وجود ندارد. به‌­طور قطع تلاش‌هایی در این زمینه صورت گرفته، اما سیر مشخصی نداشته است. بنابراین، هر زمان دیدگاه جدیدی مطرح شده، اوج گرفته، اما درنهایت افول پیدا کرده است. علی­‌القاعده در یک چارچوب منطقی این روند قابل پذیرش نیست. برنامه اصلی باید یکسان باشد و باید در قالب سیاست و تفکر کلی حرکت کرد. اگرچه ممکن است گاهی اوقات سرعت حرکت تند یا کند شود. مؤسسه معتقد است برنامه احیا و توسعه جنگل­های کشور باید با پیشینه و استدلالات منطقی طراحی شده و سرلوحه سیاست‌گذاری ملی برای احیا و توسعه جنگل‌های کشور شود. بهترین فضا برای دستیابی به این مهم، بخش تحقیقات جنگل‌ مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور است. این بخش تحقیقاتی پیشینه درخشانی درمورد پروژه‌­های مرتبط با احیا و توسعه جنگل دارد که ازجمله نمونه‌­های موفق آن می­توان به طرح‌های سازگاری سوزنی­‌برگان و گونه‌­های پیش­‌آهنگ اشاره کرد. این طرح‌ها چند دهه ادامه داشت و پس از آن طرح‌های جدیدی مانند تکنیک‌های مختلف کاشت گونه‌های جنگلی نیز انجام شد. درنتیجه، اطلاعات زیادی در این زمینه‌ها وجود دارد. بنابراین، ما بهترین فضا و مکان را داشتیم که بتوانیم با دستیابی به خرد جمعی، یک برنامه راهبردی ملی تدوین کنیم و این برنامه در دستور کار دستگاه‌های اجرایی مرتبط مانند سازمان جنگل‌ها، سازمان حفاظت محیط زیست، شهرداری‌ها، سازمان پارک‌ها و فضای سبز قرار گیرد.

– چه نهادها و دستگاه‌هایی در این کارگروه حضور دارند؟ آیا نظرات بخش اجرا و آموزش هم دیده می‌شود؟

در این مرحله مقرر شده است ابتدا یک جمع­‌بندی درون­‌سازمانی حاصل شود. سپس در ادامه، کارشناسان جدیدی از بخش­های اجرا و آموزش هم به­‌ترکیب اعضاء کارگروه افزوده شده و پس از بحث و تبادل نظر، برنامه راهبردی نهایی تدوین خواهد شد. بنابراین، برنامه راهبردی نهایی برآیندی از نظرات کارشناسی بخش­های اجرا، آموزش و پژوهش خواهد بود.

دسته بندی اخبار و تازه های گروه مشورتی تدوین راهبردها
اشتراک گذاری
نوشته های مرتبط
0 0 رای ها
امتیازدهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
ورود به سایت